Ραδιολογικά και πυρηνικά συμβάντα

Η ραδιολογική ή πυρηνική έκτακτη ανάγκη αναφέρεται σε έκτακτη ανάγκη που συνεπάγεται ενδεχόμενη έκθεση ατόμων σε ιοντίζουσα ακτινοβολία.

Οι πυρηνικές έκτακτες ανάγκες αφορούν περιστατικά ή ατυχήματα σε πυρηνικούς αντιδραστήρες, όπως οι πυρηνικοί σταθμοί που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, οι ερευνητικοί πυρηνικοί αντιδραστήρες ή οι αντιδραστήρες που παρέχουν ισχύ σε πλωτά μέσα. Τα δύο σημαντικότερα πυρηνικά ατυχήματα της ιστορίας με σοβαρές άμεσες και μακροπρόθεσμες συνέπειες είναι αυτό στον σταθμό του Chernobyl το 1986 και το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό Daichi στη Fukushima το 2011.

Στον ελληνικό χώρο δεν λειτουργούν πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, μη αμελητέα ραδιενεργή ρύπανση είναι δυνατό να προκύψει από ατύχημα σε πυρηνικό σταθμό άλλης χώρας. Επίσης, ραδιολογικές έκτακτες ανάγκες είναι δυνατό να προκύψουν εξαιτίας περιστατικού ή ατυχήματος, στο οποίο εμπλέκεται ραδιενεργή πηγή ή κάποιο άλλο ραδιενεργό υλικό, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται σε πλήθος εφαρμογών στη χώρα μας (στα πεδία της ιατρικής, της βιομηχανίας, της έρευνας και εκπαίδευσης κ.ά.), αλλά και ως αποτέλεσμα παράνομης ή κακόβουλης ενέργειας με χρήση πυρηνικού ή ραδιενεργού υλικού.

Σε εθνικό επίπεδο, υφίσταται σχετικό νομοθετικό πλαίσιο και μηχανισμός διαχείρισης μιας ραδιολογικής ή πυρηνικής έκτακτης ανάγκης που εντάσσεται στο σύστημα πολιτικής προστασίας της χώρας. Η ΕΕΑΕ συμμετέχει θεσμικά στο εθνικό σύστημα πολιτικής προστασίας και στις τρεις φάσεις διαχείρισης μιας ραδιολογικής ή πυρηνικής έκτακτης ανάγκη: προετοιμασία – απόκριση – αποκατάσταση.

Το εθνικό σύστημα διαχείρισης των ραδιολογικών/πυρηνικών έκτακτων αναγκών εξειδικεύεται στους Κανονισμούς Ακτινοπροστασίας, στο πλαίσιο της μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας 2013/59/Ευρατόμ (BSS-Basic Safety Standards). Ειδικότερα, στο άρθρο 97 του ΠΔ 101/2018 προβλέπεται η κατάρτιση της Εθνικής Αξιολόγησης των Δυνητικών Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης (ΑΔΚΕΑ). Στη συνέχεια, για κάθε σενάριο που προβλέπει η ΑΔΚΕΑ, εκπονείται τα αντίστοιχο Ειδικό Σχέδιο Απόκρισης σε Ραδιολογική ή Πυρηνική Έκτακτη Ανάγκη (ΕΣΑΡΠΕΑ). Τα ΕΣΑΡΠΕΑ υποβάλλονται προς έγκριση και εκδίδονται από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα των σχεδίων πολιτικής προστασίας από τεχνολογικές καταστροφές.

 

Το ειδικό πλαίσιο των ραδιολογικών/πυρηνικών έκτακτων αναγκών

Σχετικές σελίδες: